Brigada

27 Δεκ

Χριστούγεννα στα χρόνια του Μεγάλου Πολέμου

Το περιστατικό αυτό ήταν μια τρανή απόδειξη πως, ακόμη και στον πόλεμο, χωρίς τους απλούς στρατιώτες, οι ανθρωποσφαγές σταματούν και οι στρατηγοί μένουν να παίζουν πόλεμο μπροστά σε μακέτες χωρίς κανένα αληθινό αντίκρυσμα και αντίκτυπο.

του Ιορδάνη Χρηστίδη

 

Η δολοφονία του Αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου, διαδόχου του θρόνου της πολυετούς και πολυεθνικής αυτοκρατορίας των Αψβούργων, στο Σαράγεβο την 28η Ιουνίου του 1914, πυροδότησε έναν πρωτοφανή πόλεμο σε κλίμακα, σφοδρότητα και τεχνολογική ισχύ των εμπόλεμων πλευρών. Τα αποτελέσματα της τετραετούς αυτής σύγκρουσης έθεσαν τα σπέρματα του επόμενου μεγάλου πολέμου. Τέσσερις πολυετείς και πανίσχυρες, στην όψη τουλάχιστον, έχασαν τους θρόνους τους, η Ευρώπη μπήκε σε έναν κυκεώνα επαναστάσεων και πολιτικών αλλαγών πρωτόγνωρων ως τότε, εγκαθιδρύθηκε το πρώτο εργατικό κράτος ύστερα από έναν τριετή πόλεμο, οι Ηνωμένες Πολιτείες μπήκαν δυναμικά με τη σειρά τους στο παγκόσμιο πλέγμα των διεθνών σχέσεων, ενώ κομμάτια της γερμανικής κοινωνίας που αρνούνταν να αποδεχτούν τη νέα κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας, έψαχναν τη πολιτική λύση που θα αποκαθιστούσε το χαμένο στρατιωτικό μεγαλείο της Γερμανικής Αυτοκρατορίας, με τις γνωστές σε όλους συνέπειες.

Πριν όμως εκτυλιχθούν όλα αυτά τα κοσμοϊστορικά γεγονότα, αξίζει να σταθούμε σε ένα περιστατικό που έλαβε χώρα σε διάφορους τομείς των πεδίων των μαχών στη Βόρεια Γαλλία και το Βέλγιο, μεταξύ των Άγγλογάλλων και των Γερμανών στρατιωτών. Καθώς η σφοδρότητα των μαχών δεν είχε φτάσει στα επίπεδα του 1916 με τις τεράστιας κλίμακας ανηλεείς σφαγές στις μάχες του Βερντέν και του ποταμού Σομ, τη μέρα ων Χριστουγέννων του 1914, διάφορες ομάδες στρατιωτών και από τις δυο αντιμαχόμενες πλευρές πέρασαν στη νεκρή ζώνη και αντάλλαξαν τσιγάρα, ευχές, κουβέντες, ενώ οργάνωσαν κοινές ταφές πεσόντων, ανταλλαγές αιχμαλώτων και σε κάποιους τομείς διοργάνωσαν μέχρι και αγώνες ποδοσφαίρου.

Τα συμβάντα αυτά συνέβησαν σε αντιστοιχία με ένα κλίμα σχετικής αποκλιμάκωσης της εχθρικής συμπεριφοράς μεταξύ των απλών στρατιωτών, μετά τον εκφυλισμό των μαχών στον στατικό πόλεμο χαρακωμάτων, που χαρακτήρισε το θέατρο επιχειρήσεων στο Δυτικό Μέτωπο, από το Νοέμβριο και έπειτα, με αποκορύφωμα την ανεπίσημη ανακωχή της ημέρας των Χριστουγέννων. Αυτή η συμπεριφορά χαρακτηριζόταν από ελάττωση των εχθροπραξιών όταν οι στρατιώτες σιτίζονταν, ή όταν οι καιρικές συνθήκες ήταν εξαιρετικά δυσχερείς. Τέτοια περιστατικά άτυπων ανακωχών ήταν πιο συνηθισμένα μεταξύ Βρετανών και Γερμανων, κυρίως επειδή οι σχέσεις μεταξύ Γερμανών και Γάλλων ήταν πιο τεταμένες, αν και αργότερα επέδειξαν και οι Γάλλοι συμπεριφορές αδελφοποίησης με τον εχθρό, και επειδή αρκετοί Γερμανοί στρατιώτες είχαν μείνει στη Βρετανία για λίγό πριν τον πόλεμο και έτσι ήταν γνώριμοι με τη γλώσσα και την κουλτούρα.

Ανήμερα των Χριστουγέννων του 1914, περί τους 100.000 στρατιώτες πέρασαν στη νεκρή ζώνη και αντάλλαξαν θερμές ευχές, αλκόολ, φαγητό, ήπιαν και έφαγαν μαζί, έπαιξαν μουσική και ποδόσφαιρο και για μια ολόκληρη μέρα, το Δυτικό Μέτωπο ήταν πιο ειρηνικό από ποτέ, ενάντια στη θέληση των διοικήτών τους.

Αν και υπήρξαν αντίστοιχες προσπάθειες και τα επόμενα χρόνια για ανεπίσημες ανακωχές, σε καμία περίπτωση δεν θύμισε την κλίμακα του 1914. Το περιστατικό αυτό ήταν μια τρανή απόδειξη πως, ακόμη και στον πόλεμο, χωρίς τους απλούς στρατιώτες, οι ανθρωποσφαγές σταματούν και οι στρατηγοί μένουν να παίζουν πόλεμο μπροστά σε μακέτες χωρίς κανένα αληθινό αντίκρυσμα και αντίκτυπο.

Προσθήκη σχολίου

Παρακαλούμε, πριν δημοσιεύσετε το σχόλιό σας, έχετε υπόψιν σας τα ακόλουθα:
•Δεν επιτρέπονται τα «greeklish» (ελληνικά με λατινικούς χαρακτήρες) και η γραφή με κεφαλαία (Caps) .
• Κάθε γνώμη είναι σεβαστή, αρκεί να αποφεύγονται ύβρεις, ειρωνείες, ασυνάρτητος λόγος και προσβλητικοί χαρακτηρισμοί, πολύ περισσότερο σε προσωπικό επίπεδο, εναντίον των συνομιλητών ή και των συγγραφέων, με υποτιμητικές προσφωνήσεις, ύβρεις, υπονοούμενα, απειλές, ή χυδαιολογίες.
•Μην δημοσιεύετε άσχετα, με το θέμα, σχόλια.
•Ο κάθε σχολιαστής οφείλει να διατηρεί ένα μόνο όνομα ή ψευδώνυμο, το οποίο αποτελεί και την ταυτότητά του σε κάθε συζήτηση.
Με βάση τα παραπάνω η διαχείριση διατηρεί το δικαίωμα μη δημοσίευσης σχολίων χωρίς καμία άλλη προειδοποίηση.
Προσοχή: 1. Η σελίδα λειτουργεί σε εθελοντική βάση. Τα σχόλια δημοσιεύονται το συντομότερο δυνατόν, μόλις αυτό καταστεί εφικτό.
2. Όσοι και όσες απευθύνονται στη διαχείρηση με απορίες και ερωτήσεις είναι απαραίτητο να αναγράφουν και το e-mail τους για τη δυνατότητα απάντησης.