Brigada

23 Φεβ

"...ποιος θα μας αντικόψει την ορμή;": 73 χρόνια από την ίδρυση της ΕΠΟΝ

«Δηλώνουμε πως θα συνεχίσουμε με ενθουσιασμό και πίστη τον αγώνα για να δημιουργήσουμε το νέο Ελληνα, τον ελεύθερο, δημιουργικό και αισιόδοξο οικοδόμο της νέας ελληνικής Δημοκρατίας.».

23 Φλεβάρη του 1943: Στην κατεχόμενη από τους Γερμανούς Αθήνα, στην οδό Δουκίσσης Πλακεντίας 3 στους Αμπελοκήπους, στο σπίτι του δάσκαλου Δημητράτου, ιδρύεται η Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων, η χιλιοτραγουδισμένη ΕΠΟΝ και υπογράφεται η ιδρυτική διακήρυξη.

Είχε προηγηθεί απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου Νέων (ΕΑΜΝ). Πρόκειται για το τμήμα νεολαίας του ΕΑΜ που είχε ιδρυθεί στις 5 Φλεβάρη 1942 στην Αθήνα με πρωτοβουλία της ΟΚΝΕ.

Με την ίδρυση της ΕΠΟΝ οι δέκα οργανώσεις που την συνίδρυσαν αυτοδιαλύθηκαν και συγχωνεύτηκαν στις γραμμές της.

Πέρα από το γεγονός ότι αναδείχθηκε στη σημαντικότερη και μεγαλύτερη οργάνωση νεολαίας που έδρασε στη διάρκεια της κατοχής, η ΕΠΟΝ αποτελεί ιστορικά και τη μαζικότερη οργάνωση νεολαίας στην Ελλάδα, με το μεγαλύτερο δίκτυο οργανώσεων στις μεγάλες πόλεις και την ύπαιθρο και με σημαντική συμμετοχή στην ένοπλη αντίσταση του λαού μας μέσα από τις γραμμές του Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού, του ΕΛΑΣ.

Η Ιδρυτική Διακήρυξη της ΕΠΟΝ

1. Σήμερα 23 Φλεβάρη 1943 συνήλθε στην Αθήνα Πανελλαδική Σύσκεψη στην οποία πήραν μέρος:

α) Οι αντιπροσωπείες εθνικών οργανώσεων Νέων: "Αγροτικής Νεολαίας Ελλάδος", "Ενιαίας Εθνικοαπελευθερωτικής Εργατοϋπαλληλικής Νεολαίας", "Ενιαίας Μαθητικής Νεολαίας", "Ένωσης Νέων Αγωνιστών Ρούμελης", "Θεσσαλικού Ιερού Λόχου", "Λαϊκής Επαναστατικής Νεολαίας", "Λεύτερης Νέας", "Ομοσπονδίας Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδος", "Σοσιαλιστικής Επαναστατικής Πρωτοπορίας Ελλάδος", "Φιλικής Εταιρείας Νέων".

β) Αντιπροσωπεία του ΕΑΜΝ Μακεδονίας, Πελοποννήσου και τα μέλη της ΚΕ του ΕΑΜΝ.

γ) Αντιπροσωπεία του Εθνικού Συμβουλίου των Φίλων της Νέας Γενιάς.

2. Η σύσκεψη συνήλθε με την πρωτοβουλία της ΚΕ του ΕΑΜΝ και με σκοπό ίδρυσης Ενιαίας Πανελλαδικής οργάνωσης της νέας γενιάς. Η σύσκεψη ομόφωνα απεφάσισε την ίδρυση της ενιαίας οργάνωσης με τον τίτλο Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων (ΕΠΟΝ) και με έδρα την Αθήνα.

3. Η ίδρυση της ΕΠΟΝ πραγματοποιείται με την διάλυση και συγχώνευση όλων των οργανώσεων που υπογράφουν αυτό το ιδρυτικό. Με την υπογραφή αυτού του ιδρυτικού, όλες οι παραπάνω οργανώσεις παύουν να υφίστανται και αυτόματα οι δυνάμεις, τα τεχνικά, οικονομικά κλπ. μέσα περνούν στην ΕΠΟΝ. Αυτός ο όρος αφορά και την ΚΕ του ΕΑΜΝ και τις ιδιαίτερες δυνάμεις του που είναι συγκροτημένες σε ομάδες του.

4. Η Πανελλαδική σύσκεψη απεφάσισε ομόφωνα την εκλογή προσωρινού Κεντρικού Συμβουλίου και του έδωσε την εντολή να διευθύνει την ΕΠΟΝ ώσπου να συνέλθει Πανελλαδική Συνδιάσκεψη ή Συνέδριο της ΕΠΟΝ που θα εκλέξει το νόμιμο συμβούλιο. Ως την σύγκληση συνδιάσκεψης ή συνεδρίου το προσωρινό Κεντρικό Συμβούλιο θα διευθύνει την ΕΠΟΝ.

5. Η Πανελλαδική σύσκεψη εκλέγει τριμελή επιτροπή επεξεργασίας καταστατικού της ΕΠΟΝ. Το καταστατικό αμέσως μετά την έγκρισή του απ' το Προεδρείο του Προσωρινού Κεντρικού Συμβουλίου μπαίνει σε εφαρμογή. Η τελική έγκριση του καταστατικού θα γίνει από την πρώτη Πανελλαδική Συνδιάσκεψη ή Συνέδριο της ΕΠΟΝ.

6. Οι βασικοί σκοποί που πρέπει να περιέχονται στο καταστατικό της ΕΠΟΝ είναι:

α) Η εθνική απελευθέρωση με βάση την ακεραιότητα της Ελλάδας.

β) Η εξόντωση του φασισμού τώρα και στο μέλλον, και με οποιανδήποτε μορφή και αν παρουσιαστεί. αποκατάσταση της λαϊκής κυριαρχίας έτσι που όλες οι εξουσίες να απορρέουν από την κυρίαρχη θέληση του λαού και της νέας γενιάς.

γ) Η καταπολέμηση των ιμπεριαλιστικών πολέμων και η υπεράσπιση της ειρήνης με βάση την αρχή της αυτοδιάθεσης των λαών και της αδερφικής συνεργασίας όλων των λαών και των νεολαιών και ειδικά της Βαλκανικής.

δ) Η υπεράσπιση των οικονομικών, πολιτικών, εκπολιτιστικών και μορφωτικών δικαιωμάτων και επιδιώξεων της νέας γενιάς. Γενικά πρέπει να καθορίζεται στο καταστατικό ότι η ΕΠΟΝ είναι οργάνωση εθνικοαπελευθερωτική, αντιφασιστική-προοδευτική, αντιπολεμική-φιλειρηνική.

ε) Αποφασίζεται η έκδοση δημοσιογραφικού κεντρικού οργάνου με τίτλο "Νέα Γενιά".

στ) Η Πανελλαδική σύσκεψη αποφασίζει και αναθέτει στο Προσωρινό Κεντρικό Συμβούλιο της ΕΠΟΝ να κάνει διαπραγματεύσεις με κάθε εθνική οργάνωση νέων που δεν θάχει προσχωρήσει στην ΕΠΟΝ με σκοπό να προσχωρήσει. Βάση για διαπραγματεύσεις και για προσχώρηση στην ΕΠΟΝ, είναι οι αρχές που περιέχει το καταστατικό της.

ζ) Η Πανελλαδική σύσκεψη αποφασίζει την προσχώρηση της ΕΠΟΝ στο ΕΑΜ σαν εκπρόσωπο της νέας γενιάς, με συμμετοχή αντιπροσώπου της στην ΚΕ του ΕΑΜ.
Αθήναι 23 Φλεβάρη 1943

Ακολουθούν οι υπογραφές των αντιπροσώπων

Σύμφωνα με γραπτή μαρτυρία του στελέχους της ΟΚΝΕ Αδάμ Μολυβδά, στη σύσκεψη πήραν μέρος οι παρακάτω:

1) Από μέρους της ΟΚΝΕ (Ομοσπονδία Κομμουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας) οι Δ. Βλαντάς και Στ. Γιαννακόπουλος (Πέτρος Ανταίος)

2) Από μέρους της ΣΕΠΕ (Σοσιαλιστική Επαναστατική Πρωτοπορία Ελλάδας ) Σκεύος και Λυκούργος

3) Από μέρους της ΛΕΝ (Λεύτερη Νέα) ο Πλουμίδης

4) Από μέρους της Αγροτικής Νεολαίας οι Βογιατ. Στεργιόπουλος και Σκληρός.

5) Από μέρους της Ένωσης Νέων Ρούμελης ο Μολυβδάς Αδάμ

6) Από μέρους του Θεσσαλικού Ιερού Λόχου ο Κυρ. Τσακίρης.

7) Από μέρους της Ενιαίας Μαθητικής Νεολαίας οι Μπ. Δρακόπουλος και Κ. Φιλίνης.

8) Από μέρους της Εργαζόμενης Νεολαίας οι Πέτρος Διβέρης και Γιώργης Τρικαλλινός

9) Από μέρους της Ελεύθερης Νέας οι Ηλ. Αποστόλου, Ματίνα, Βενιτράτου και Ιμβριώτου.

10) Από μέρους της Φιλικής Εταιρείας Νέων οι Προέδρου και Λιναρδάτος

11) Από μέρους των Φοιτητών ο Σταύρος Κασιμάτης.

12) Από μέρους των Νέων Μακεδονίας ο Βαγγέλης Βασβανάς.

13) Από την Πελοπόννησο ο Θόδωρος Λιακόπουλος.

14) Από μέρους του Εθνικού Συμβούλιου Νέων οι Γεωργαλάς, Ρουσσόπουλος και Σβώλου

Το 1ο Συνέδριο της ΕΠΟΝ

Στις 13 Γενάρη του 1946 άρχισε στην Αθήνα το 1ο Συνέδριο της ΕΠΟΝ. Πήραν μέρος εκατοντάδες αντιπρόσωποι από όλες τις γωνιές της Ελλάδας, που εκπροσωπούσαν 600 χιλιάδες ΕΠΟΝίτες, ΕΠΟΝίτισσες και αετόπουλα, ανταρτοεπονίτες του βουνού, επονοελασίτες της πόλης, παλιοί και καινούριοι αγωνιστές, εκλεγμένοι δημοκρατικά από τις συνελεύσεις και συνδιασκέψεις των οργανώσεών τους παίρνουν μέρος στο Συνέδριο και διατρανώνουν τη θέλησή τους να αγωνιστούν κατά της τρομοκρατίας, για τη διαφύλαξη της ενότητας της νέας γενιάς και τη δημοκρατία.

Το Συνέδριο χαιρετίζουν οι μητροπολίτες Κοζάνης Ιωακείμ και Ηλείας Αντώνιος, οι πανεπιστημιακοί καθηγητές Κιτσίκης, Κόκκαλης, Θεοδωρίδης, Δεσποτόπουλος, ο Βασίλης Ρώτας, ο Κώστας Βάρναλης, η Ρόζα Ιμβριώτη, ο Κ. Γαβριηλίδης (από το ΑΚΕ), ο Αλ. Σβώλος (από την ΕΛΔ), ο Β. Μπαρτζώτας (από το ΚΚΕ), ο Κρητικός (από τη Δημ. Ενωση) κ.ά.

Οι αντιπρόσωποι στις ομιλίες τους μεταφέρουν τον ΕΠΟΝίτικο παλμό της νέας γενιάς, τη θέλησή της να παλέψει ενάντια στην τρομοκρατία, κατά της αναβίωσης του φασιστικού κινδύνου. Να υπερασπίσει τα ιδανικά για τα οποία χιλιάδες ΕΠΟΝίτες και ΕΠΟΝίτισσες έδωσαν τη ζωή τους.

Το 1ο Συνέδριο της ΕΠΟΝ πέρασε στην ιστορία του κινήματος της νεολαίας σαν το μεγαλύτερο φόρουμ ενότητας, δημοκρατικής διαπαιδαγώγησης και αγωνιστικής ανάτασης της νέας γενιάς της Ελλάδας.

Ομως οι ξένοι ιμπεριαλιστές μαζί με τα ντόπια όργανά τους κάθε άλλο παρά σκέφτονταν την ανόρθωση και τη δημοκρατική ανάπλαση της χώρας. Απεργάζονταν και είχαν θέσει ήδη σε εφαρμογή το σχέδιο για την εξόντωση της Εθνικής Αντίστασης. Το συνέδριο της ΕΠΟΝ έγινε μέσα σε ένα κλίμα άγριας τρομοκρατίας, με διωγμούς, φυλακίσεις και δολοφονίες, ένα κλίμα βίας και θανάτου. Στις πόλεις και τα χωριά η εξόντωση των αγωνιστών έπαιρνε τη μορφή πογκρόμ και τους ανάγκαζε να περάσουν στην παρανομία ή να βγουν στο βουνό. Χιλιάδες ΕΠΟΝίτες κατατάχθηκαν στο Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας, που ήταν ο συνεχιστής του αγώνα κατά της ξένης επέμβασης, για την ελευθερία και τη δημοκρατία.

Η απόφαση του συνεδρίου καταπιανόταν με όλα τα φλέγοντα προβλήματα των νέων της εποχής, από τα πιο απλά ως τα πιο σύνθετα και αποτελούσε ένα ζωντανό δυναμικό προγραμματικό ντοκουμέντο με άμεση εφαρμογή και με προοπτική την κοινωνική αλλαγή. «Προβάλλοντας στην ελληνική νεολαία και στο έθνος μας το πρόγραμμά μας αυτό – έγραφε μεταξύ άλλων η απόφαση του Συνεδρίου – δηλώνουμε πως θα επιδιώξουμε με όλες μας τις δυνάμεις να συνεργαστούμε με τις αρχές, με τις οργανώσεις και με κάθε πολίτη, σε ό,τι αφορά τη σωματική και πνευματική ανάπτυξη της νέας γενιάς. Δηλώνουμε πως θα συνεχίσουμε με ενθουσιασμό και πίστη τον αγώνα για να δημιουργήσουμε το νέο Ελληνα, τον ελεύθερο, δημιουργικό και αισιόδοξο οικοδόμο της νέας ελληνικής Δημοκρατίας. Το νέο Ελληνα, συνεχιστή των καλύτερων εθνικών παραδόσεων. Δημιουργικό φορέα των κατακτήσεων του ανθρώπινου πολιτισμού. Πιστό στρατιώτη της ιδέας του έθνους της ειρήνης, πρόμαχο της Λαϊκής Δημοκρατίας. Αξιο δουλευτή του χεριού και του πνεύματος, για την ανοικοδόμηση της πατρίδας μας και για τη δημιουργία ενός ανώτερου νεοελληνικού πολιτισμού».

 Ολόκληρο το αρχείο του Κεντρικού Συμβουλίου της ΕΠΟΝ μπορείτε να το βρείτε ΕΔΩ.

Πηγές: imerodromos.gr, pandiera.gr, iaen.gr

 

Πολυμέσα

Προσθήκη σχολίου

Παρακαλούμε, πριν δημοσιεύσετε το σχόλιό σας, έχετε υπόψιν σας τα ακόλουθα:
•Δεν επιτρέπονται τα «greeklish» (ελληνικά με λατινικούς χαρακτήρες) και η γραφή με κεφαλαία (Caps) .
• Κάθε γνώμη είναι σεβαστή, αρκεί να αποφεύγονται ύβρεις, ειρωνείες, ασυνάρτητος λόγος και προσβλητικοί χαρακτηρισμοί, πολύ περισσότερο σε προσωπικό επίπεδο, εναντίον των συνομιλητών ή και των συγγραφέων, με υποτιμητικές προσφωνήσεις, ύβρεις, υπονοούμενα, απειλές, ή χυδαιολογίες.
•Μην δημοσιεύετε άσχετα, με το θέμα, σχόλια.
•Ο κάθε σχολιαστής οφείλει να διατηρεί ένα μόνο όνομα ή ψευδώνυμο, το οποίο αποτελεί και την ταυτότητά του σε κάθε συζήτηση.
Με βάση τα παραπάνω η διαχείριση διατηρεί το δικαίωμα μη δημοσίευσης σχολίων χωρίς καμία άλλη προειδοποίηση.
Προσοχή: 1. Η σελίδα λειτουργεί σε εθελοντική βάση. Τα σχόλια δημοσιεύονται το συντομότερο δυνατόν, μόλις αυτό καταστεί εφικτό.
2. Όσοι και όσες απευθύνονται στη διαχείρηση με απορίες και ερωτήσεις είναι απαραίτητο να αναγράφουν και το e-mail τους για τη δυνατότητα απάντησης.