Brigada

13 Μαρ

Κινητοποιήσεις πανεπιστημιακών στο Μ. Βρετανία. Γιατί απεργούμε;

Όπως συμβαίνει συνήθως όταν κράτος και εργοδοσία επιχειρούν να κόψουνε συντάξεις, η αιτιολόγηση της μεταρρύθμισης από την ένωση εργοδοτών των Βρετανικών πανεπιστημίων (UUK- Universities UK) είναι ότι το υπάρχον σύστημα δημιουργεί ελλείμματα τα οποία δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει σε βάθος χρόνου.

Του Στέφανου Ιωάννου *

Σημείωση: τις ώρες που γραφόταν αυτό το κείμενο, το UCU κατέληξε σε συμφωνία για πάγωμα των κινητοποιήσεων, ωστόσο αυτή αφορά σε μια τριετή έναρξη συνομιλιών με το Universities UK και μια προσωρινή συμβιβαστική λύση - επί της αρχής τουλάχιστον. Όποια και να είναι η κατάληξη της διαπραγμάτευσης αυτής, ιδωμένης πάντα στα πλαίσια της νεοφιλελεύθερης αναδιάρθρωσης των βρετανικών πανεπιστημίων, η αντίφαση με ένα απεργιακό κίνημα που μόλις γιγαντωνόταν, είναι παραπάνω από προφανής...

Εδώ και μερικές εβδομάδες εκατοντάδες λέκτορες, ερευνητές και ευρύτερο πανεπιστημιακό προσωπικό από 64 πανεπιστήμια του Ηνωμένου Βασιλείου (ΗΒ) έχουν εμπλακεί σε μία από τις μεγαλύτερες απεργίες που έχει γνωρίσει ποτέ ο πανεπιστημιακός χώρος στη χώρα. Με αφορμή την επιχειρούμενη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού προγράμματος που καλύπτει το ακαδημαϊκό προσωπικό αυτών των πανεπιστημίων, το UCU (University and College Union- κάτι αντίστοιχο της ΠΟΣΔΕΠ) έχει καλέσει σε κλιμακούμενη απεργία τεσσάρων εβδομάδων, με 14 μέρες απεργίας συνολικά. Μέχρι σήμερα έχει υπάρξει μια ευρεία συμμετοχή στις κινητοποιήσεις οι οποίες εκτός από την απεργία περιλαμβάνουν πικετοφορίες, κεντρικές και τοπικές πορείες καθώς και προγράμματα αντι-διαλέξεων.

Αυτό που επί της ουσίας έχει προκαλέσει την αντίδραση των πανεπιστημιακών είναι η επιχειρούμενη μείωση των συντάξεών τους. Μέχρι σήμερα το συνταξιοδοτικό πρόγραμμα των 64 αυτών πανεπιστημίων είναι εγγυημένου εισοδήματος εφ’ όρου ζωής. Αντίθετα, η ένωση εργοδοτών επιχειρεί να το μετατρέψει σε εγγυημένων εισφορών. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι αν κάποιος έχει την «ατυχία» να ζήσει πέραν της χρονικής περιόδου για την οποία φτάνουν οι εισφορές που έχει συσσωρεύσει, θα κινδυνεύει να βρεθεί χωρίς εισόδημα.  

Όπως συμβαίνει συνήθως όταν κράτος και εργοδοσία επιχειρούν να κόψουνε συντάξεις, η αιτιολόγηση της μεταρρύθμισης από την ένωση εργοδοτών των Βρετανικών πανεπιστημίων (UUK- Universities UK) είναι ότι το υπάρχον σύστημα δημιουργεί ελλείμματα τα οποία δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει σε βάθος χρόνου. Όπως όμως δείχνουν μια σειρά από αναλύσεις Βρετανών πανεπιστημιακών, οι υπολογισμοί αυτού του ελλείμματος από την εργοδοσία έχουν τόσα κενά που επί της ουσίας δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα προκάλυμμα για την προώθηση μιας μεταρρύθμισης που έχει προαποφασιστεί[1]. Είναι επίσης σημαντικό να τονιστεί ότι η μετατροπή συντάξεων σε εγγυημένων εισφορών δημιουργεί ντε φάκτο μια νέα πελατεία για το χρηματοοικονομικό τομέα. Η «οικονομική βεβαιότητα σε ένα αβέβαιο μέλλον» που υποτίθεται ότι προσφέρουν οι τράπεζες και εταιρίες που δραστηριοποιούνται στο asset management είναι κάτι που θα προσελκύσει πιο εύκολα εργαζόμενους οι οποίοι πλέον δεν θα γνωρίζουν εάν οι εισφορές τους θα φτάσουν μέχρι το τέλος της ζωής τους. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι πρώην στελέχη χρηματοοικονομικών εταιριών έχουν εμπλακεί άμεσα στην επιχειρούμενη μεταρρύθμιση[2].

Σε μία γενικότερη εικόνα η απεργία των πανεπιστημιακών εντάσσεται σε μια συνεχή υποβάθμιση και εμπορευματοποίηση των Βρετανικών πανεπιστημίων. Υπάρχουν τουλάχιστον δύο βασικές αλλαγές που μπορούν να εντοπιστούν στην εξέλιξη του Βρετανικού ακαδημαϊκού χώρου κατά τα τελευταία χρόνια. Πρώτον, η εκτόξευση του κόστους σπουδών, με τα σημερινά δίδακτρα να ανέρχονται σε 9000 λίρες το χρόνο (από περίπου 3000 λίρες μέχρι το 2010). Δεν είναι τυχαίο ότι παρόλα τα λεφτά που οι φοιτητές καλούνται να πληρώσουνε για τις σπουδές τους, δεκάδες φοιτητικοί σύλλογοι έχουν σταθεί στο πλευρό των απεργών δασκάλων τους και όχι απέναντί τους. Ξέρουν ότι οι ίδιοι άνθρωποι που αποφάσισαν και στηρίξανε τις αυξήσεις στα δίδακτρά τους είναι αυτοί οι οποίοι σήμερα προωθούνε τις περικοπές των συντάξεων του ακαδημαϊκού προσωπικού. Δεύτερον, η εμπορευματοποίηση και ιδιωτικοποίηση της έρευνας. Με βάση τον σημερινό τρόπο λειτουργίας τους, η δημόσια αξιολόγηση των Βρετανικών πανεπιστημίων είναι σε άμεση συνάρτηση με την έρευνα που παράγουν. Αυτό είναι ένα πλαίσιο λειτουργίας που βάζει τα πανεπιστήμια σε έναν ατελείωτο μεταξύ τους ανταγωνισμό για την προσέλκυση χρηματοδότησης όχι μόνο από φορείς όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και από ιδιωτικές εταιρείες. Ιδιαίτερα η εμπλοκή των τελευταίων, εκτός από το να κατευθύνει την έρευνα που παράγεται, συχνά αντιβαίνει ακόμα και τους πιο βασικούς κανόνες επιστημονικής δεοντολογίας (π.χ. με την εισαγωγή ρήτρας για δημοσίευση αποτελεσμάτων κατόπιν έγκρισης του χρηματοδότη).  

Ο καλύτερος τρόπος εν τέλει για να αντιληφθεί κανείς τη σημερινή απεργία στον πανεπιστημιακό χώρο της Βρετανίας είναι με το να τη δει στο παραπάνω πλαίσιο. Τέλος, ας σημειωθεί πως πρόκειται μια κινητοποίηση η οποία πριν απ’ όλους αφορά τους νέους ακαδημαϊκούς. Ανθρώπους που καλούνται να παράξουν διδακτικό και ερευνητικό έργο μέσα σε ένα όλο και πιο έντονα ανταγωνιστικό πλαίσιο λειτουργίας, αντιμετωπίζοντας ταυτόχρονα όλο και μεγαλύτερη αβεβαιότητα στις υλικές συνθήκες διαβίωσής τους.

 

* Οικονομολόγος- ερευνητής, Πανεπιστήμιο Οξφόρδης

 

Υποσημειώσεις

[1] Για μία εξαιρετική ανάλυση, βλ. εδώ

[2] Βλ. προηγούμενο άρθρο



Προσθήκη σχολίου

Παρακαλούμε, πριν δημοσιεύσετε το σχόλιό σας, έχετε υπόψιν σας τα ακόλουθα:
•Δεν επιτρέπονται τα «greeklish» (ελληνικά με λατινικούς χαρακτήρες) και η γραφή με κεφαλαία (Caps) .
• Κάθε γνώμη είναι σεβαστή, αρκεί να αποφεύγονται ύβρεις, ειρωνείες, ασυνάρτητος λόγος και προσβλητικοί χαρακτηρισμοί, πολύ περισσότερο σε προσωπικό επίπεδο, εναντίον των συνομιλητών ή και των συγγραφέων, με υποτιμητικές προσφωνήσεις, ύβρεις, υπονοούμενα, απειλές, ή χυδαιολογίες.
•Μην δημοσιεύετε άσχετα, με το θέμα, σχόλια.
•Ο κάθε σχολιαστής οφείλει να διατηρεί ένα μόνο όνομα ή ψευδώνυμο, το οποίο αποτελεί και την ταυτότητά του σε κάθε συζήτηση.
Με βάση τα παραπάνω η διαχείριση διατηρεί το δικαίωμα μη δημοσίευσης σχολίων χωρίς καμία άλλη προειδοποίηση.
Προσοχή: 1. Η σελίδα λειτουργεί σε εθελοντική βάση. Τα σχόλια δημοσιεύονται το συντομότερο δυνατόν, μόλις αυτό καταστεί εφικτό.
2. Όσοι και όσες απευθύνονται στη διαχείρηση με απορίες και ερωτήσεις είναι απαραίτητο να αναγράφουν και το e-mail τους για τη δυνατότητα απάντησης.