Brigada

26 Δεκ

Τσάρλι Τσάπλιν, ο Βασιλιάς της Τραγωδίας

Ο Τσάρλι Τσάπλιν, ζώντας στα όρια του νόμιμου και του παράνομου, της αναγνώρισης αλλά και του περιθωρίου, προσέφερε την ευαίσθητη ματιά που ήταν απαραίτητη να υπάρξει στα χρόνια της βίαιης ανάπτυξης του καπιταλισμού, συνεπώς και την εισβολη του στον κινηματογράφου, για το πως η τέχνη γίνεται εργαλείο να αφυπνίσει τις μάζες και να μην υποκύπτει στις ανάγκες του κέρδους και της εκμετάλλευσης, όταν μεγάλες ιδέες και πράξεις πρέπει να αποτυπώνονται και να κοινωνούνται.

της Εύας Μάντζαρη

Στις 25 Δεκέμβρη του 1977, ο Τσάρλς Σπένσερ Τσάπλιν, κατά κόσμο Τσάρλι Τσάπλιν, αφήνει την τελευταία του πνοή παραδίδοντας μία τεράστια κληρονομιά στον παγκόσμιο κινηματογράφο ως ηθοποιός, σκηνοθέτης, συγγραφέας, παραγωγός και συνθέτης. Τα δύσκολα παιδικά του χρόνια, γίνονται έμπνευση για την υπόλοιπη ζωή του, όπου μέσα από τις ταινίες του, αλλά και με την ίδια του τη ζωή, καταδεικνύει την αδικία και την απληστία που αναπαράγει το καπιταλιστικό σύστημα.

Όντας κομμάτι της περιόδου γέννησης του κινηματογράφου, με τις βουβές ταινίες, δημιουργεί τον ήρωα του “Σαρλό”, που στη μορφή του απεικονίζεται, ο άνθρωπος του περιθωρίου στο κυνήγι για επιβίωση, καλύτερη ζωή, έρωτα. Όσο οι κινηματογραφικές τεχνικές βελτιώνονται και εισάγουν τον ήχο, ο Τσάπλιν εμμένει πεισματικά να αποφύγει ολόκληρους ηχογραφημένους διαλόγους, παρά αρκείται στο να συμπεριλαμβάνει απλά συγκεκριμένους ήχους περιβάλλοντος (χτυπήματα, κορναρίσματα κλπ). Εκείνη την περίοδο, αντιστεκόμενος στον ήχο στον κινηματογράφο, φτάνει να προσθέτει περισσότερη μουσική στις ταινίες του, συνθέτοντας πολλές φορές ο ίδιος τη μουσική επένδυση.

Έτσι οι ταινίες του, πέρα από τις πρωτότυπες και καλοδολουμένες τεχνικές του, γίνονται αποδεκτές κυρίως για τα θέματα που θίγει. Ταινίες όπως το “The Golde Rush”, “City Lights”και “Το Χαμίνι”, η καθεμία με το δικό της τρόπο, πλέκει το ύφασμα της τότε Αμερικανικής πραγματικότητας, που παρά την οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη που βίωνε, δημιούργησε ανισότητες, αφήνοντας στο περιθώριο μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού. Με αυτήν την έννοια, μπορούμε να θεωρήσουμε επιτομή την ταινία του “Modern Times”, που με κωμικό τρόπο καταδεικνύει την παράνοια, αλλά και την ανισότητα που παράγει το ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα παραγωγής.

Κάπου εκεί, ξεκινάνε τα προβλήματα για τον Τσάπλιν. Οι ταινίες και η δράση του δε γινόταν να μείνουν εκτός του ραντάρ που έχει στήσει η Αμερική, στον πόλεμο κατά των κομμουνιστών. Ο Τσάπλιν μπαίνει στη λεγόμενη “Μαύρη Λίστα του Χόλυγουντ”, εργαλείο εμπνευσμένο απ' το μακαρθικό κλίμα της εποχής, στο οποίο υπήρχαν καλλιτέχνες που θεωρούνταν πως είχαν άμμεσες ή έμμεσες σχέσεις με το Κομμουνιστικό Κόμμα, και διανέμοταν ανάμεσα στους επιχειρηματίας του Χόλυγουντ με σκοπό τον επαγγελματικό περιορισμό αυτών των καλλιτεχνών. Τότε είναι που ο Τσάπλιν, ενοχλημένος από την άνοδο του Ναζισμού στην Ευρώπη, ξεκινά να δουλεύει την ταινία “The Great Dictator”, μέσα από μεγάλες οικονομικές και πολιτικές δυσκολίες και την ολοκληρώνει τέσσερα χρόνια μετά. Ο Τσάπλιν εξέφραζε συνεχώς και δημόσια την απέχθεια του στον Χίτλερ, κάτι που ακόμα και εντός ΗΠΑ, τον έκανε στόχο των κυρίαρχων. Είναι η πρώτη ταινία που χρησιμοποιεί ήχο για τους διαλόγους, καθώς και η ταινία που έκανε το μεγαλύτερο διάστημα να ολοκληρώσει, σε σχέση με τις προηγούμενες. Η ταινία δημοσιεύεται το 1940, ένα χρόνο πριν την ανάμειξη της Αμερικής στον πόλεμο και γνωρίζει τεράστια επιτυχία, καθώς γίνεται σύμβολο της ειρήνης και της παράνοιας των φασιστικών καθεστώτων.

Πριν την άρση της βίζας του από το Αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης, το 1952, ο Τσάπλιν γυρίζει δύο ακόμα ταινίες, το “Monsieur Verdoux”, σατυρίζοντας την αμερικανική υψηλή κοινωνία της εποχής, και “Τα φώτα της ράμπας”, ταινία που αποκλείστηκε από τις αμερικανικές αίθουσες και γνώρισε μεγάλη επιτυχία εκτός Αμερικής. Έκτοτε ο Τσάπλιν ζούσε στην Ελβετία, γυρνώντας στην Αμερική ξανά, μόνο το 1972, για να παραλάβει το Τιμητικό Βραβείο Όσκαρ.

Ο Τσάρλι Τσάπλιν, ζώντας στα όρια του νόμιμου και του παράνομου, της αναγνώρισης αλλά και του περιθωρίου, προσέφερε την ευαίσθητη ματιά που ήταν απαραίτητη να υπάρξει στα χρόνια της βίαιης ανάπτυξης του καπιταλισμού, συνεπώς και την εισβολη του στον κινηματογράφου, για το πως η τέχνη γίνεται εργαλείο να αφυπνίσει τις μάζες και να μην υποκύπτει στις ανάγκες του κέρδους και της εκμετάλλευσης, όταν μεγάλες ιδέες και πράξεις πρέπει να αποτυπώνονται και να κοινωνούνται.

 

 

 

 

Πολυμέσα

Προσθήκη σχολίου

Παρακαλούμε, πριν δημοσιεύσετε το σχόλιό σας, έχετε υπόψιν σας τα ακόλουθα:
•Δεν επιτρέπονται τα «greeklish» (ελληνικά με λατινικούς χαρακτήρες) και η γραφή με κεφαλαία (Caps) .
• Κάθε γνώμη είναι σεβαστή, αρκεί να αποφεύγονται ύβρεις, ειρωνείες, ασυνάρτητος λόγος και προσβλητικοί χαρακτηρισμοί, πολύ περισσότερο σε προσωπικό επίπεδο, εναντίον των συνομιλητών ή και των συγγραφέων, με υποτιμητικές προσφωνήσεις, ύβρεις, υπονοούμενα, απειλές, ή χυδαιολογίες.
•Μην δημοσιεύετε άσχετα, με το θέμα, σχόλια.
•Ο κάθε σχολιαστής οφείλει να διατηρεί ένα μόνο όνομα ή ψευδώνυμο, το οποίο αποτελεί και την ταυτότητά του σε κάθε συζήτηση.
Με βάση τα παραπάνω η διαχείριση διατηρεί το δικαίωμα μη δημοσίευσης σχολίων χωρίς καμία άλλη προειδοποίηση.
Προσοχή: 1. Η σελίδα λειτουργεί σε εθελοντική βάση. Τα σχόλια δημοσιεύονται το συντομότερο δυνατόν, μόλις αυτό καταστεί εφικτό.
2. Όσοι και όσες απευθύνονται στη διαχείρηση με απορίες και ερωτήσεις είναι απαραίτητο να αναγράφουν και το e-mail τους για τη δυνατότητα απάντησης.