Brigada

25 Σεπ

"Γεια σου, φίλε"

Το "Mr. Robot" ρωτάει τις σωστές ερωτήσεις για το πως ακριβώς πρόκειται να αλλάξουμε τον κόσμο.

Του Jen Hedler Phillis *

Μετάφραση: brigada.gr

 **Προσοχή: αυτό το άρθρο περιέχει spoilers**

«Γεια σου φίλε». Αυτή είναι η πρώτη ατάκα από το “Mr. Robot”, καθώς ο πρωταγωνιστής του Elliot Anderson – ένας μηχανικός ασφάλειας του κυβερνοχώρου και χάκερ – χαιρετίζει τον θεατή πριν εξαπολύσει το μανιφέστο του:

«Αυτό που θα σας πω είναι άκρως εμπιστευτικό. Μια συνομωσία μεγαλύτερη από εμάς όλους. Μιλάω για τους τύπους που κανείς δεν ξέρει. Οι τύποι που είναι αόρατοι. Το «ένα τοις εκατό» του «ένα τοις εκατό». Οι τύποι που παίζουν το Θεό χωρίς άδεια. Και τώρα νομίζω πως με παρακολουθούν».

Αυτά τα εναρκτήρια τριάντα δευτερόλεπτα παγιώνουν τα δύο βαρύκεντρα του “Mr. Robot”: το «ένα τοις εκατό» καταστρέφει τον κόσμο και ο αφηγητής μας δεν μπορεί πάντα να ξεχωρίσει το πραγματικό από το φανταστικό.

Το "Mr. Robot" του Sam Esmail ήρθε ως έκπληξη όταν έκανε πρεμιέρα πέρυσι: όχι μόνο η σειρά ξεχωρίζει από το τυπικό πρόγραμμα του USA Network – όμορφοι καλοντυμένοι άνδρες που επιβάλλουν ή παραβαίνουν το νόμο – αλλά επίσης ζητάει από τους θεατές να υποστηρίξουν έναν αντικαπιταλιστή, τοξικομανή πρωταγωνιστή, ο οποίος μπορεί να φαντάζεται (ή μπορεί και όχι) τα περισσότερα από όσα του συμβαίνουν, καθώς προσπαθεί να ρίξει μια από τις μεγαλύτερες πολυεθνικές και να διαταράξει σοβαρά «το σύστημα» στην πορεία.
Το “Mr. Robot” πήγε την επανάσταση στην ζώνη υψηλής τηλεθέασης και η Αριστερά πρέπει να προσέξει τι έχει να πει.

Αν ο Tyler Durden ήταν χάκερ

Βασικά, το “Mr. Robot” λειτουργεί ως πολιτική αλληγορία, υποδηλώνοντας την αποτυχία των προοδευτικών κινημάτων να πυροδοτήσουν αλλαγή μεγάλης κλίμακας. Η πρώτη σεζόν γενικά εξερευνά δύο μεθόδους κατάκτησης του κοινωνικού μετασχηματισμού καθώς ο Elliot (ο πρόσφατος νικητής των Emmy Remi Malek) και η παιδική του φίλη Angela (Portia Doubleday) δουλεύουν ανεξάρτητα για να εκδικηθούν την “E Corp”, μια “too big to fail” πολυεθνική εταιρεία.

Μισούν την εταιρεία, επειδή προκάλεσε μια χημική διαρροή που είχε σκοτώσει τον πατέρα του Elliot και την μητέρα της Angela. Φυσικά, τα στελέχη της εταιρείας δεν μπήκαν στη φυλακή ούτε πλήρωσαν αποζημιώσεις και τα επιζώντα θύματα τους πνίγονται στα ιατρικά χρέη, τα οποία ανήκουν, πολύ βολικά, επίσης στην “E Corp”.

Στο πρώτο επεισόδιο, ο “Mr. Robot” (Christian Slater) στρατολογεί τον Elliot για να ενταχθεί σε μια κολλεκτίβα χάκερ που ονομάζεται “fsociety” και η οποία ετοιμάζεται να εισβάλλει στο αρχείο της “E Corp” και να διαγράψει όλα της τα χρεόγραφα. Κάτι περίεργο συμβαίνει με τον “Mr. Robot”: κανείς δεν του μιλάει απευθείας εκτός από τον Elliot και όταν ο “Mr. Robot” μιλάει, οι χαρακτήρες απαντούν συχνά απευθείας στον Elliot. Παρότι οι θεατές το ανακάλυψαν αυτό αμέσως, στον Elliot παίρνει το μεγαλύτερο μέρος της πρώτης σεζόν για να συνειδητοποιήσει ότι ο “Mr. Robot” είναι ο δικός του “Tyler Durden” (σ. Μτφ.: κεντρικός χαρακτήρας της ταινίας “Fight Club”).

Η ένταση ανάμεσα στις υποψίες του κοινού για την πραγματικότητα του “Mr. Robot” και στην απροθυμία του Elliot να την αναγνωρίσει, κάνει το σχέδιο της “fsociety” για την απαλλαγή του κόσμου από χρέος, να μοιάζει παραίσθηση: δεν μπορούμε να εμπιστευτούμε ότι βλέπουμε στην οθόνη.

Η τοξικοεξάρτηση του Elliot συνεισφέρει σε μια αίσθηση αναξιοπιστίας. Δειλιάζει λίγο πριν εισβάλλει στους σέρβερ της “E Corp” για να εγκαταστήσει ένα raspberry pi (σ. Μτφ.: περίπου ένα mini-PC) που θα αλλοιώσει τους θερμοστάτες της μονάδας και θα καταστρέψει τα δεδομένα τους. Το επακόλουθο όνειρο ως αποτέλεσμα της απόσυρσης αμφισβητεί αν η επιχείρηση όντως έλαβε χώρα ή είναι άλλη μια από τις φαντασιώσεις του αφηγητή.

Την ίδια στιγμή, η Angela είναι απασχολημένη προσπαθώντας να πείσει έναν δικηγόρο να ανοίξει ξανά την υπόθεση της αγωγής ενάντια στην εταιρεία για τους αναίτιους θανάτους. Καταφέρνει ένα στέλεχος να καταθέσει για την συμμετοχή του στην διαρροή και αυτός, εντυπωσιασμένος από τις διαπραγματευτικές της ικανότητες και την τόλμη της, την στρατολογεί. Πιστεύοντας πως μπορεί με την θέση της μέσα στην “E Corp” να φέρει δικαιοσύνη για τα θύματα της χημικής διαρροής, η Angela δέχεται την προσφορά και εντάσσεται στο τμήμα δημοσίων σχέσεων – ακριβώς την στιγμή που η “fsociety” επιτυχημένα ολοκληρώνει την αποστολή της, ρίχνοντας την εταιρεία σε καθεστώς κατάρρευσης.

Η δεύτερη σεζόν βρίσκει τους κύριους χαρακτήρες σε αμυντική στάση: αντί να εντείνουν την επίθεση του στην “E Corp”, η “fsociety” χακάρει το FBI για να κρατήσει την έρευνα του σε απόσταση. Η Angela έκτοτε έχει τοποθετηθεί στο τμήμα διαχείρισης κινδύνων της “E Corp”, αλλά το αφεντικό της γνωρίζει πως είχε εμπλακεί στην αγωγή και δεν θα την εμπιστευτεί με ζημιογόνες εταιρικές πληροφορίες. Εν τέλει, κλέβει τα δεδομένα που χρειάζεται, μόνο για να ανακαλύψει πως οι κυβερνώντες είναι «πιόνια» της “E Corp”.

Καθώς ακολουθούμε τα κατορθώματα του Elliot και της Angela, η σειρά μας ενθαρρύνει να συνδέσουμε τα στοιχεία της υπόθεσης του “Mr. Robot” με πραγματικά επακόλουθα. Η “fsociety” είναι οι “Anonymous” και το “Occupy”, το λογότυπο της “E Corp” είναι ταυτόσημο με αυτό της Enron (σ. Μτφ.: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CE%BA%CE%AC%CE%BD%CE%B4%CE%B1%CE%BB%CE%BF_Enron), ενώ οι υπολογιστές που φτιάχνει, οι ασφάλειες που πουλάει και οι τράπεζες που διοικεί θα μπορούσαν να αντιστοιχούν στην Apple, στην Lehman Brothers και στη Wells Fargo.

Στη δεύτερη σεζόν, η ομάδα παραγωγής κόβει, ράβει και μοντάρει πλάνα από δελτία ειδήσεων για να μας ενημερώσει για την κατάσταση του κόσμου μετά το χακάρισμα. Βλέπουμε τον Barack Obama να λέει «Το FBI ανακοίνωσε σήμερα ότι ο Tyrell Wellick και η “fsociety” εμπλέκονται στην επίθεση (Όχι, ο γενικά επικοινωνιακός πρόεδρος δεν μαγνητοσκοπήθηκε για αυτό το πλάνο ο ίδιος). Εικόνες από εξεγέρσεις και απεργίες εμφανίζονται στα δελτία ειδήσεων για την επικρατούσα κρίση. Ο Edward Snowden δίνει την άποψη του για την έρευνα του FBI.

Η ενσωμάτωση υπαρκτών πολιτικών χαρακτήρων στην πλοκή του “Mr. Robot” κορυφώνει την παραισθησιογόνα αίσθηση. Ο κόσμος του “Mr. Robot” είναι ο δικός μας κόσμος, στρεφόμενος κατά κάποιες μοίρες.

Αυτό επιτρέπει στον Esmail να δραματοποιήσει τις δύο γραμμές επίθεσης της Αμερικανικής Αριστεράς τα τελευταία χρόνια - οι διαδηλώσεις και η αλλαγή «από μέσα» - και πως έχουν μετατραπεί ή εγκλωβιστεί από το συνδυασμό της εξουσίας του κεφαλαίου και του κράτους.

Τόσο η “fsociety” όσο και η Angela βρίσκουν τους εαυτούς τους πιο άμεσα διαφοροποιημένους με στοιχεία της κρατικής εξουσίας από τον πραγματικό τους εχθρό (το χρηματιστικό κεφάλαιο), αποκρυσταλλώνοντας τι έγινε, τόσο με το κίνημα “Occupy” όσο και με την προεκλογική εκστρατεία του Sanders. Εξάλλου, το “Occupy” δεν ξεκληρίστηκε από την Goldman Sachs, αλλά από την αστυνομία, κάτω από την επίφαση της δημόσιας ασφάλειας. Οι προσπάθειες να επανακαταληφθεί το πάρκο και να στηθεί πιο μόνιμη κατασκήνωση, μπλοκαρίστηκαν από την αστυνομία, όχι το κεφάλαιο.

Αντίστοιχα, ήταν “business as usual” στο Συνέδριο του Δημοκρατικού Κόμματος. Ακούγοντας τις ομιλίες στην καμπάνια της Hillary Clinton ή αναλογιζόμενος την μετριοπαθέστατη υποψηφιότητα αντιπροέδρου της, ξεχνάς εύκολα την σοσιαλδημοκρατική ανταρσία που ταρακούνησε το κόμμα των Δημοκρατικών φέτος. Και παρότι υπάρχουν ακόμα ελπίδες για τους υπόλοιπους υποψήφιους του κόμματος, οι μπελάδες που έχουν πλήξει την καμπάνια του “Our Revolution” (σ. Μτφ.: η νέα οργάνωση που ανακοίνωσε ο Σάντερς, για τη συνέχιση του αγώνα για την αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής) υπενθυμίζει τη δυσκολία να επέλθει αλλαγή «από τα μέσα» ενός καπιταλιστικού κόμματος.

Αλλά το να αντιμετωπίζουμε το “Mr. Robot” ως μια σειρά που φέρει πλήρη αντιστοιχία με την σύγχρονη πραγματική ζωή, είναι κενό νοήματος. Η ψυχρή εικόνα με την οποία απεικονίζει ο Esmail τη σύγχρονη επανάσταση δεν είναι σχεδιασμένη να μας καταθλίψει, είναι σχεδιασμένη να μας ωθήσει να αναμετρηθούμε με το πως αντιλαμβανόμαστε την πολιτική, το κεφάλαιο και τις καλύτερες (και χειρότερες) ουτοπικές μας παρορμήσεις.

Η διαμεσολάβηση είναι το μήνυμα

Το “Mr. Robot” είναι κατασκευασμένο από τη σύγχρονη κουλτούρα. Ενώ το “Fight Club” και το “American Psycho” είναι οι πιο προφανείς πρόγονοι του, δανείζεται επίσης στοιχεία από τα “Lolita”, “Back to the future II”, “V for Vendetta”, “Taxi Driver”, “Raising Arizona”, “Breaking Bad”, “Fringe”, “Alf” και πολλά άλλα.

Οι κριτικοί τέχνης το αποκαλούν “pastiche” (σ. Μτφ.: «μίμηση»): μια μορφή αναπαράστασης που ο Frederic Jameson επέκρινε περίφημα ως «κενή παρωδία». Ο Jameson ισχυρίζεται ότι το “pastiche” αφαιρεί τις πολιτισμικές αναφορές από τον ιστορικό τους χρόνο, διαγράφοντας την Ιστορία – και έτσι, την πολιτική. Η ανακυκλωμένη επιφάνεια του “pastiche” παρεμποδίζει το κοινό από το να εμπλακεί πολιτικά με τη μορφή τέχνης.

Οι λογικοί άνθρωποι μπορούν να διαφωνούν με το συμπέρασμα του Jameson - και το κάνουν. Το “Μr. Robot” σίγουρα προσφέρει ένα ελκυστικό αντιπαράδειγμα: η χρήση του “pastiche” δεν καλύπτει τη σχέση κοινού και πολιτικής, τους υπενθυμίζει απλά, όντως, πως σχετίζονται με τον καπιταλισμό καθημερινά.

Οι τελικές στιγμές της πρώτης σεζόν ολοκληρώνουν αυτό το νόημα. Ανακαλύπτουμε πως ο Whiterose, ηγέτης της κινέζικης ομάδας χάκερ «Μαύρος Στρατός», δουλεύει με τον διευθύνων σύμβουλο της “E Corp” Philip Price. Καθώς συζητούν την επιτυχία της “fsociety”, ο Price παραδέχεται ότι “φυσικά!” η “Ε Corp” γνωρίζει ποιος έκανε το χακάρισμα και θα «χειριστούν αυτό το πρόσωπο, όπως κάνουν συνήθως».

Η σκηνή ξεκαθαρίζει δύο πράγματα: αναδεικνύει ότι ο Whiterose λειτουργεί στα υψηλότερα κλιμάκια τόσο του αντικαπιταλιστικού κινήματος χάκερ, όσο και του επιχειρηματικού κόσμου. Δείχνει επίσης την έκταση της ισχύος της “E Corp”: ξέρουν ποιος είναι υπεύθυνος για την επίθεση, υπονοώντας ακόμα και ότι ίσως την περίμεναν. Αυτή η επιφανής παντογνωσία τονίζει πως «οι τύποι που είναι αόρατοι», στους οποίους ο Elliot αναφέρεται στην αρχή της σεζόν, παραμένουν αόρατοι: υπάρχει κι άλλο επίπεδο εξουσίας και συνομωσίας, εκτός αυτής που μόλις έριξε η “fsociety”.

Αυτή η σκηνή επιδέξια στήνει τη δεύτερη σεζόν: καινούργιοι κακοί, καινούργιες πλοκές, μια ευρύτερη, πιο «παγκόσμια» οπτική. Παίζει επίσης με την πολιτισμική μας εμμονή με θεωρίες συνομωσίας. Σε όλο το πολιτικό φάσμα, καταπιεσμένοι άνθρωποι επινοούν απίθανες εξηγήσεις για τα προβλήματα του κόσμου. Είτε πρόκειται για την «Νέα Τάξη Πραγμάτων» του Alex Jones, την όλη ιστορία με τους “Illuminati” (σ. Μτφ.: Στις ΗΠΑ αναπτύχθηκε μια θεωρία ότι η τραγουδίστρια Beyonce, o σύζυγος της Jay-Z, καθώς και ο πρόεδρος Barrack Obama είναι μέλη μιας μυστικιστικής οργάνωσης ονόματι “Illuminati”!) είτε για όσους «λένε την αλήθεια για την 11η Σεπτεμβρίου» - όλοι, δεξιοί, κεντρώοι και αριστεροί, βρίσκουν παρηγοριά στο να έχουν έναν απρόσωπο αντίπαλο να κατηγορήσουν.

Αλλά δε χρειαζόμαστε μία συνομωσία. Στην πραγματικότητα, όπως και στο “Mr. Robot”, κάτι πράγματι στέκεται ανάμεσα σε εμάς και τους πραγματικούς «παίκτες», προστατεύοντας ανθρώπους, όπως τον Price και τον Whiterose, από τους καταπιεζόμενους.

Σε μία «χρηματιστοποιημένη» οικονομία, συνεχώς ερχόμαστε αντιμέτωποι με πλούτο και ιδιοκτησία εικονικής μορφής - λεφτά, μετοχές, ομόλογα, υποθήκες – παρά με υλικής. Αυτό δε σημαίνει ότι υπήρχε ποτέ κάποια εποχή όπου ο καπιταλισμός δεν ήταν διαμεσολαβούμενος –η μορφή του χρήματος ως γενική αξία, κατά τον Μαρξ, ήταν μαζί μας ανέκαθεν.

Αλλά αυτά τα αντιπροσωπευτικά εργαλεία, έχουν διογκωθεί, τις τελευταίες δεκαετίες. Για να δοθεί απλώς ένα παράδειγμα, η κρίση του 2008 προήλθε από χρηματιστηριακά προϊόντα που απέβαλλαν τη σύνδεση τους με ό,τι αυτά αντιστοιχούν: το σπίτι έγινε υποθήκη, το οποίο αργότερα «κόβεται και επανασυσκευάζεται» σε άλλες λωρίδες σπιτιών και πωλείται. Αυτά τα επενδυτικά αγαθά αργότερα διχοτομούνται ακόμα περαιτέρω, μέχρι άλλοι επενδυτές μπουν στο παιχνίδι, αγοράζοντας και πουλώντας ασφάλεια.

Τα επίπεδα διαμεσολάβησης ανεβαίνουν ψηλότερα και ψηλότερα μέχρι να μην έχουμε να κάνουμε με το ίδιο το αντικείμενο, αλλά όπως και στο “pastiche”, με ένα ανακυκλωμένο υλικό, τελείως αποσυνδεμένο από το αντικείμενο που ήταν σχεδιασμένο να αντιπροσωπεύει.

Είναι σχεδόν αδύνατο να παρουσιάσει κανείς αυτό – επομένως, είναι πιο εύκολο να δειχθεί ότι ο Price και ο Whiterose κινούνε τα νήματα. Η δεύτερη σεζόν του “Mr. Robot” χρησιμοποιεί συνεχώς τις απάτες των ισχυρών για να προχωρήσει την πλοκή, αναδεικνύοντας αυτούς - και όχι το ίδιο το οικονομικό οικοδόμημα - ως τον πραγματικό εχθρό του Elliot. Αυτό εν τέλει εξασθενεί την πολιτική παρέμβαση που θα μπορούσε να κάνει το “Mr. Robot” - τουλάχιστον σε επίπεδο πλοκής.

Αλλά, απ’ ότι η στιγμή που το “Mr. Robot” υπογραμμίζει ότι συνεχώς κάτι διαμεσολαβεί στις σχέσεις εξουσίας, η πολιτική της σειράς αξίζει να αποτελέσει αντικείμενο σκέψης και, εν τέλει, ενασχόλησης.

Σιωπηλοί παρατηρητές

Από την στιγμή που ο Elliot απευθύνεται στο κοινό ως «φίλε», οι θεατές εμπλέκονται στη δράση που ξεδιπλώνεται στην οθόνη. Η δεύτερη σεζόν πηγαίνει την εμπλοκή του κοινού ένα βήμα παραπέρα: καθώς ο Elliot αναγκάζεται να ακούσει έναν τριτεύων χαρακτήρα να παραληρεί, η φωνή του παροτρύνει τους θεατές να κλείσουν τον ήχο και να ψάξουν στο διαμέρισμα του για στοιχεία για τα σχέδια του “Mr. Robot”. Η κάμερα «υπάκουα» κινείται προς το ταβάνι και αργά σκανάρει το σκηνικό.

Ο Elliot μας ζητάει να παρέμβουμε, να τον βοηθήσουμε να βρει τι ετοιμάζει το “alter ego” του. Πρέπει να κάνουμε αυτό που μας ζητάει και να εφαρμόσουμε τις απαντήσεις μας στον κόσμο.

Βεβαίως, αυτές οι απαντήσεις δεν έρχονται εύκολα. Το πολιτικό μήνυμα της σειράς δεν είναι πάντα καθαρό και διστάζει να δείξει την ανθρώπινη ζημιά πίσω από τη δράση. Ακούμε στις ειδήσεις ότι οι επιθέσεις διέλυσαν την οικονομία, αλλά ο Esmail δεν δίνει και πολλά περισσότερα στους θεατές. Ο Elliot διερωτάται αν η «επανάσταση» είχε θετικές πτυχές και παρακολουθούμε μεγάλες ουρές μπροστά σε ένα ΑΤΜ και μια τεράστια λιανική αγορά που φαίνεται να ξεπετάγεται ως εναλλακτική οικονομία.

Ωστόσο, τίποτα από αυτά δεν φαίνεται να αγγίζει τους κεντρικούς χαρακτήρες, όλοι εκ των οποίων εμπλέκονται επαγγελματικά σε υψηλού επιπέδου υπηρεσίες και στον δημιουργικό τομέα – ασφάλεια κυβερνοχώρου, πωλήσεις και δημόσιες σχέσεις. Στη χειρότερη, θα πρέπει να παρακάμψουν κάποια διαδήλωση πριν πάνε στα ακριβά τους δείπνα.

Από τη μία πλευρά, η θέση των χαρακτήρων στην οικονομία τους δίνει πρόσβαση σε μερικά από τους σημαντικότερους κόμβους του σύγχρονου καπιταλισμού: ο Elliot μπορεί να «φυτέψει» ιούς κατευθείαν στους εταιρικούς σέρβερ και η Angela μπορεί να έχει πρόσβαση στα αρχεία της “E Corp” για να καταγράψει τις παρανομίες της.

Αλλά η αποτυχία τους να προκαλέσουν θετική και ουσιώδη αλλαγή εγείρει ερωτήματα σχετικά με τα όρια της δημιουργικής ταξικής πολιτικής και οικονομικής εμπλοκής τους. Μπορεί μία κοινότητα ανταρτών πραγματικά να αλλάξει τον κόσμο;

Ο Esmail εγείρει το ερώτημα όταν η Angela συναντά έναν παλιό φίλο του πατέρα της. Αυτός την κριτικάρει για την επιλογή της να ενταχθεί στην “E Corp” και υπονοεί ότι αντάλλαξε σεξ με προαγωγές. Αυτή απαντά οργισμένα, «τρίβοντας» την ταξική του θέση στο πρόσωπο του: «Είσαι υδραυλικός. Σωστά, Steve; Είσαι κάπου εξήντα; Και αυτό είναι το καλύτερο που σκέφτηκες;» Κανένας χαρακτήρας δεν φαίνεται καλά μετά από αυτή τη στιχομυθία – αυτός είναι ένας εχθρικός μισογύνης και αυτή μια σνομπ ελιτίστρια. Το κοινό δεν υποτίθεται πως πρέπει να στοιχιστεί με κάποιον από τους δύο.

Ως τώρα, το “Mr. Robot” έχει αρνηθεί να πάρει θέση αν η «επανάσταση» της “fsociety” είναι καλή ή κακή. Και αυτό δεν είναι κακό. Με την ανελέητη παρουσίαση μαζικών πολιτισμικών απεικονίσεων του καπιταλισμού και της αντίστασης σε αυτόν, απαιτεί από εμάς να σκεφτούμε τι είδους νέα μορφή μπορεί να έχει η ριζοσπαστική απάντηση στον καπιταλισμό.

Πρεπει να οργανώσουμε μόνο αυτούς που έχουν «άμεση» σχέση με την παραγωγή; Πρέπει να ακολουθήσουμε τον Kim Moody και να επικεντρωθούμε στα logistics; Υπάρχει ελπίδα για μια εκστρατεία ανταρσίας μέσα σε ένα καπιταλιστικό κόμμα; Μπορεί μια οριζόντια οργάνωση όπως το “Occupy” να κάνει κάτι παραπάνω από το να ξεβολέψει προσωρινά τους τραπεζίτες; Πρέπει όλοι να φορέσουμε μάσκες και να μάθουμε κώδικα;

Το “Mr. Robot” δεν προσφέρει απαντήσεις. Αλλά για ένα δίκτυο, που η μεγαλύτερη επιτυχία του ήταν ένα δικαστικό δράμα ονόματι “Suits”, θα πρέπει να καλωσορίζουμε οποιοδήποτε πολιτιστικό προϊόν εγείρει τέτοιου είδους ερωτήματα και φέρνει στο φως την οικονομική αδικία, τα επιχειρηματικά εγκλήματα και τις προνομιακές σχέσεις ανάμεσα στις επιχειρήσεις και την πολιτική. Ακόμα κι αν ο Esmail δεν νοιάζεται για την πολιτική στάση των χαρακτήρων του, κανένας δε προδιαθέτει ότι το κοινό του κάνει το ίδιο.

* Ο Jen Hedler Phillis είναι βοηθός σύνταξης στο "Jacobin"

Πηγή: jacobinmag.com

Προσθήκη σχολίου

Παρακαλούμε, πριν δημοσιεύσετε το σχόλιό σας, έχετε υπόψιν σας τα ακόλουθα:
•Δεν επιτρέπονται τα «greeklish» (ελληνικά με λατινικούς χαρακτήρες) και η γραφή με κεφαλαία (Caps) .
• Κάθε γνώμη είναι σεβαστή, αρκεί να αποφεύγονται ύβρεις, ειρωνείες, ασυνάρτητος λόγος και προσβλητικοί χαρακτηρισμοί, πολύ περισσότερο σε προσωπικό επίπεδο, εναντίον των συνομιλητών ή και των συγγραφέων, με υποτιμητικές προσφωνήσεις, ύβρεις, υπονοούμενα, απειλές, ή χυδαιολογίες.
•Μην δημοσιεύετε άσχετα, με το θέμα, σχόλια.
•Ο κάθε σχολιαστής οφείλει να διατηρεί ένα μόνο όνομα ή ψευδώνυμο, το οποίο αποτελεί και την ταυτότητά του σε κάθε συζήτηση.
Με βάση τα παραπάνω η διαχείριση διατηρεί το δικαίωμα μη δημοσίευσης σχολίων χωρίς καμία άλλη προειδοποίηση.
Προσοχή: 1. Η σελίδα λειτουργεί σε εθελοντική βάση. Τα σχόλια δημοσιεύονται το συντομότερο δυνατόν, μόλις αυτό καταστεί εφικτό.
2. Όσοι και όσες απευθύνονται στη διαχείρηση με απορίες και ερωτήσεις είναι απαραίτητο να αναγράφουν και το e-mail τους για τη δυνατότητα απάντησης.