Brigada

16 Απρ

Δυο χρόνια μοναξιάς

Μέσα από αυτή τη μοναξιά πορεύτηκε όλη η ήπειρος για χρόνια, ψάχνοντας στα σκοτεινά τους δικούς της δρόμους για την ανεξαρτησία, την ειρήνη, την επανάσταση. Και αυτήν την ώρα, που ίσως μια σύγχρονη αντεπανάσταση φαίνεται να σηκώνει κεφάλι ξανά στην Λατινική Αμερική, οι λαοί της έχουν ανάγκη να πάρουν την Ιστορία στα χέρια τους και να δημιουργήσουν πάλι με τον δικό τους μοναδικό τρόπο.

Του Άγγελου Νέστορα

Ακριβώς δύο χρόνια πριν, αλλά σε ένα ιστορικό σημείο που θα μπορούσε να ήταν και σήμερα ή σε οποιαδήποτε ανώνυμη στιγμή του 20ου αιώνα, σημειώθηκε το πιο φοβερό ανεμοσκόρπισμα στην λογοτεχνία, που για δεύτερη φορά ξερίζωσε ολόκληρο το χωριό του Μακόντο.

Οι ιστορίες του μεγαλύτερου λαϊκού παραμυθά της σύγχρονης εποχής, χωρίς τον ίδιο να τις διηγηθεί πια, έγιναν παλιές περγαμηνές που ανακατεύτηκαν στην σκόνη της μνήμης.

Ο Γκαμπριέλ Χοσέ Γκαρσία Μάρκες ήταν ο συγγραφέας που έδωσε στον κόσμο όλες εκείνες τις ιστορίες που με σκληρά νομοτελειακό τρόπο γεννιούνται καθώς οι λαοί περνούν μέσα από τις καταστροφές και τα πάθη των φτωχών, τον παραλογισμό της εξουσίας, την αφάνταστη μοναξιά και των δύο, μέσα από το σκληρό «θεϊκό» νόμο των Εταιρειών της Μπανάνας που «άλλαξαν το ρυθμό των βροχών και έβγαλαν το ποτάμι από κει που ήταν πάντα και το μετέφεραν», μέσα από πραξικοπήματα, δικτάτορες και λαϊκούς αντάρτες, που πήραν τα όπλα και ξεσήκωσαν πολέμους για δεκαετίες ολόκληρες, απλώς και μόνο από περηφάνια. Με άλλα λόγια, όλες τις ιστορίες της Λατινικής Αμερικής, αυτές που κατέγραψε και αυτές που τις άφησε στην φαντασία, χωρίς αυτό να τις κάνει λιγότερο αληθινές.

Τα βιβλία του Μάρκες «φτιάχνουν» έναν ολόκληρο κόσμο. Ναι, αλλά το «φτιάχνω» είναι ένα ρήμα με τόσες έννοιες όσες και οι γλώσσες των ανθρώπων, αυτές που ξεχάστηκαν και αυτές με τις οποίες ακόμη διηγούμαστε ιστορίες. Όχι, λοιπόν, με τον τρόπο που οι κρυμμένες γωνιές του κόσμου ανακάλυψαν την Ευρώπη μέσω των εξερευνητών του 15ου και του 16ου αιώνα (που με την σειρά τους πίστεψαν ότι είχε συμβεί το αντίθετο). Ούτε με τον τρόπο των τρελών ιδεών με τις οποίες οι εφευρέτες του 18ου αιώνα άλλαξαν το πρόσωπο του πλανήτη, επιτάχυναν την Ιστορία, ή πέθαναν πάμφτωχοι και ξεχασμένοι προετοιμάζοντας την επόμενη χίμαιρά τους. Ή απλώς με τον τρόπο που οι συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας οραματίζονταν μυθολογικές ουτοπίες για να νικήσουν την πραγματικότητα. Τον κόσμο του ο Μάρκες τον έφτιαξε με τον μοναδικό λατινοαμερικάνικο τρόπο: τον τρόπο που στο θολό παρελθόν της Λατινικής Αμερικής ο θρύλος και το σκληρό έγκλημα δεν έχουν όρια. Η ταυτότητα αυτής της ηπείρου μόνο έτσι μπορούσε να ανασυγκροτηθεί.

Οι άνθρωποι του Μάρκες μπορεί να είναι εξίσου ζωντανοί, νεκροί ή φαντάσματα, αλλά δίνουν πάντα την εντύπωση ότι είναι πιο ανθρώπινοι από ολόκληρη την ανθρωπότητα μέσα στην υλιστική μοναξιά τους. Ο κόσμος αυτός έχει μονίμως ανοιχτούς λογαριασμούς με την Ιστορία. Είτε με την μορφή της μοίρας ή του ανεκπλήρωτου έρωτα είτε του πολέμου ή της προδοσίας. Αναμετρώνται με αυτούς μόνοι τους, γνωρίζοντας από ένστικτο αιώνων ότι την Ιστορία οι άνθρωποι την δημιουργούν οι ίδιοι. Γι’ αυτό οι ιστορίες του Μάρκες είναι πιο πραγματικές από την πραγματικότητα.

[...]

Στο ζεστό σαλόνι, κοντά στο φάντασμα της πιανόλας, που ήταν σαβανωμένη μ’ ένα άσπρο σεντόνι, ο συνταγματάρχης Αουρελιάνο Μπουενδία δεν κάθισε αυτή τη φορά στο κέντρο του κύκλου από κιμωλία που του είχαν σχεδιάσει οι υπασπιστές του. Κάθισε σε μια καρέκλα ανάμεσα στους πολιτικούς του συμβούλους και, τυλιγμένος με μια κουβέρτα, άκουσε σιωπηλά τις σύντομες προτάσεις των απεσταλμένων. Ζητούσαν, πρώτα, να ματαιώσει την αναθεώρηση των τίτλων ιδιοκτησίας για να ξανακερδίσουν την υποστήριξη των φιλελεύθερων γαιοκτημόνων. Ζητούσαν, δεύτερο, να εγκαταλείψει τον αγώνα ενάντια στην επιρροή του κλήρου για να κερδίσουν την υποστήριξη των καθολικών. Και, τελευταία, ζητούσαν να εγκαταλείψει τις ιδέες για ίσα δικαιώματα μεταξύ των νόθων και των νόμιμων παιδιών για να διατηρηθεί η ακεραιότητα της οικογένειας.

«Αυτό σημαίνει», χαμογέλασε ο συνταγματάρχης Αουρελιάνο Μπουενδία, όταν τελείωσε η ανάγνωση, «πως πολεμάμε μόνο για την εξουσία».

«Πρόκειται για αλλαγές τακτικής», απάντησε ένας απ τους απεσταλμένους. «Για την ώρα, το βασικό είναι να διευρύνουμε τη λαϊκή υποστήριξη του πολέμου. Ύστερα, βλέπουμε».

Ένας απ’ τους πολιτικούς συμβούλους του συνταγματάρχη Αουρελιάνο Μπουενδία βιάστηκε να επέμβει.

«Είναι αντιφατικό», είπε. «Αν αυτές οι αλλαγές είναι καλές, αυτό σημαίνει πως το συντηρητικό καθεστώς είναι καλό. Αν μ’ αυτές καταφέρουμε να διευρύνουμε τη λαϊκή υποστήριξη του πολέμου, όπως εσείς λέτε, αυτό σημαίνει πως το καθεστώς έχει πλατιά λαϊκή υποστήριξη. Σημαίνει, δηλαδή, με δυο λόγια, πως για είκοσι περίπου χρόνια πολεμούσαμε ενάντια στη θέληση του λαού».

Θέλησε να συνεχίσει, αλλά ο συνταγματάρχης Αουρελιάνο Μπουενδία τον διέκοψε μ’ ένα νεύμα. «Μη χάνεις τον καιρό σου, δόκτορ», είπε. «Το σπουδαιότερο είναι πως από δω και πέρα πολεμάμε μόνο για την εξουσία». Χωρίς να σταματήσει να χαμογελάει, πήρε τα έγγραφα που του έδωσαν οι απεσταλμένοι κι ετοιμάστηκε να υπογράψει.

«Αφού είναι έτσι», συμπέρανε, «δεν έχουμε καμιάν αντίρρηση να δεχτούμε».

Οι άντρες του τον κοιτάζανε κατάπληκτοι.

«Συγνώμη, συνταγματάρχα», είπε ήρεμα ο συνταγματάρχης Χερινέλδο Μάρκες, «αλλά αυτό είναι προδοσία».

Ο συνταγματάρχης Αουρελιάνο Μπουενδία έμεινε με τη μελανωμένη πένα στον αέρα και ξέσπασε πάνω του όλο το βάρος της εξουσίας του.

«Παραδώστε τα όπλα σας», διέταξε.

Ο συνταγματάρχης Χερινέλδο Μάρκες σηκώθηκε κι έβαλε τα όπλα του πάνω στο τραπέζι.

«Να παραδοθείτε στο στρατώνα», τον διέταξε ο συνταγματάρχης Αουρελιάνο Μπουενδία. «Και να παραμείνετε στη διάθεση του επαναστατικού δικαστηρίου».

Ύστερα υπέγραψε τη διακήρυξη κι επέστρεψε τα έγγραφα στους απεσταλμένους, λέγοντάς τους:

«Κύριοι, να τα χαρτιά σας. Ελπίζω να επωφεληθείτε απ’ αυτά».

[...]

Πολλοί αναζήτησαν την αξία του έργου του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες σε μια «τοιχογραφία» της Λατινικής Αμερικής, τοποθετώντας τον ως πρώτο ανάμεσα σε μια γενιά συγγραφέων που, όπως πίστεψαν, μετέγραψε έναν ξένο κόσμο στη διψασμένη για εξωτισμό γλώσσα της Δύσης. Άλλοι, σε μια υπερβατική κίνηση που που θα προσπερνούσε την «σκληρή» διαλεκτική της ιστορίας υπέρ μιας μυθολογικής φυγής.

Όμως ο «Γκάμπο» και πολλοί άλλοι συγγραφείς εκείνης της ταλαιπωρημένης γωνιάς του κόσμου, από τον Οκτάβιο Πας μέχρι τον Εντουάρντο Γκαλεάνο, αυτό που μπορούσε να δει μέσα από την γεωγραφία των μύθων του είναι η οντολογική μοναξιά της Αμερικής εκείνης που άφησε πίσω της η πραγματική γεωγραφία, όπως την υπαγόρευσε για αιώνες η μητρόπολη. Το 1982, στην Σουηδική Ακαδημία έδωσε τον οριστικό ορισμό αυτού του αισθήματος:

«Ποιητές και ζητιάνοι, μουσικοί και προφήτες, πολεμιστές και απατεώνες, δεν χρειάστηκε να καταφύγουμε στη φαντασία, αφού η μεγαλύτερη πρόσκληση για μας ήταν η έλλειψη των κοινώς παραδεδεγμένων μέσων που θα έκαναν τη ζωή μας πιστευτή. Αυτή είναι, φίλοι μου, η ουσία της μοναξιάς μας».

Μέσα από αυτή τη μοναξιά πορεύτηκε όλη η ήπειρος για χρόνια, ψάχνοντας στα σκοτεινά τους δικούς της δρόμους για την ανεξαρτησία, την ειρήνη, την επανάσταση. Και αυτήν την ώρα, που ίσως μια σύγχρονη αντεπανάσταση φαίνεται να σηκώνει κεφάλι ξανά στην Λατινική Αμερική, οι λαοί της έχουν ανάγκη να πάρουν την Ιστορία στα χέρια τους και να δημιουργήσουν πάλι με τον δικό τους μοναδικό τρόπο. Θα βγάλουν τις απαντήσεις τους αρκεί να συνεχίσουν να θυμούνται το νήμα των ιστοριών τους: «Δεν έχουμε ανάγκη τα δώρα της Αυτοκρατορίας», υπενθύμισε πρόσφατα ο παλιός φίλος του Μάρκες, Φιντέλ Κάστρο.

Η μοναξιά της Λατινικής Αμερικής

(Ομιλία του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες κατά την απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας 1982)

«Ο Αντόνιο Πιγκαφέτα, ένας Φλωρεντίνος θαλασσοπόρος που συνόδεψε τον Μαγγελάνο στο πρώτο του ταξίδι ανά τον κόσμο, έγραψε, περνώντας από τη δική μας, τη Νότια Αμερική, ένα λεπτομερές χρονικό, που μοιάζει περισσότερο με φανταστική περιπέτεια. Διαβάζουμε λοιπόν ότι είδε χοίρους που είχαν τον αφαλό στη σπονδυλική στήλη, πουλιά δίχως πόδια, που τα θηλυκά τους κλωσούσαν τ' αυγά τους στην πλάτη του αρσενικού, καθώς και άλλα, όμοια με πελεκάνους, που δεν είχαν γλώσσα και το ράμφος τους έμοιαζε με κουτάλι. Ο Αντώνιο Πιγκαφέτα έγραψε ότι είδε ένα τερατώδες ζώο με κεφάλι και αυτιά μουλαριού, κορμί καμήλας, πόδια ελαφιού και χλιμίντρισμα αλόγου. Περιέγραψε πως έβαλαν έναν καθρέφτη μπρος στον πρώτο ιθαγενή που συνάντησαν στην Παταγονία και πως εκείνος, αντικρίζοντας την ίδια του την εικόνα, έντρομος έχασε τις αισθήσεις του.

Αυτό το μικρό και γοητευτικό βιβλίο, στο οποίο διακρίνει κανείς σπέρματα των σύγχρονων μυθιστορημάτων, δεν είναι σε καμία περίπτωση η πιο εκπληκτική μαρτυρία για την εικόνα του τόπου μας εκείνη την εποχή. Οι χρονικογράφοι των Ινδιών μας άφησαν αμέτρητες άλλες. Το Ελντοράντο, αυτή η φανταστική χώρα, που αναζητούμε με απληστία, για πάρα πολλά χρόνια παρουσιαζόταν, σε πλήθος χάρτες, σε διαφορετική τοποθεσία και με διαφορετικό σχήμα, ανάλογα με τη φαντασία του εκάστοτε χαρτογράφου. Αναζητώντας την πηγή της αιώνιας νεότητας, ο μυθικός Αλβάρ Νούνιεθ Καμπέθα ντε Βάκα εξερεύνησε για οκτώ χρόνια το βόρειο Μεξικό, σε μια αποστολή που αποδείχθηκε καταστροφική, αφού τα μέλη της καταβρόχθισαν το ένα το άλλο και επέζησαν μόνο πέντε από τους εξακόσιους που συμμετείχαν σ' αυτήν. Ένα από τα τόσα μυστήρια, στα οποία ποτέ δεν δόθηκε απάντηση, είναι εκείνο με τα έντεκα χιλιάδες μουλάρια που, φορτωμένα το καθένα με εκατό λίβρες χρυσάφι, άφησαν μια μέρα το Κούθκο για να πληρώσουν τα λύτρα του Αταγουάλπα και δεν έφτασαν ποτέ στον προορισμό τους. Αργότερα, κατά τη διάρκεια της αποικιοκρατίας, πουλούσαν στην Καρθαγένη των Ινδιών κότες θρεμμένες σε εκτάσεις που σχηματίστηκαν από προσχώσεις και που στο στομάχι τους υπήρχαν κομματάκια χρυσού. Αυτή η τρέλα για χρυσάφι, που είχε συνεπάρει τους προγόνους μας, συνέχισε να μας καταδιώκει μέχρι πρόσφατα.

Η απαλλαγή από την ισπανική κυριαρχία δεν μας γλύτωσε από την παραφροσύνη. Ο στρατηγός Αντόνιο Λόπες ντε Σαντάνα, που έγινε τρεις φορές δικτάτορας του Μεξικού, έκανε μια μεγαλειώδη κηδεία στο δεξί του πόδι, που το είχε χάσει στον αποκαλούμενο Πόλεμο των Γλυκών. Ο στρατηγός Γκαμπριέλ Γκαρθία Μορένα κυβέρνησε τον Ισημερινό ως απόλυτος μονάρχης για δεκαέξι χρόνια˙ το πτώμα του, ντυμένο με την επίσημη στολή του και όλα τα παράσημα, στήθηκε στην προεδρική πολυθρόνα. Ο στρατηγός Μαξιμιλιανός Ερνάντες Μαρτίνεθ, ο θεοσοφιστής ηγεμόνας του Ελ Σαλβαδόρ, που διέταξε τη βάρβαρη σφαγή τριάντα χιλιάδων χωρικών, είχε εφεύρει ένα εκκρεμές, για να εντοπίζει τυχόν δηλητήριο στην τροφή του και κάποτε κάλυψε με κόκκινο χαρτί τις λάμπες των δρόμων για να αντιμετωπίσει μια επιδημία οστρακιάς.

Πριν από έντεκα χρόνια ένας από τους σημαντικότερους ποιητές του καιρού μας, ο Χιλιανός Πάμπλο Νερούδα, φώτισε αυτόν τον τόπο με τον λόγο του. Από τότε οι ήσυχες αλλά και ένοχες συνειδήσεις των Ευρωπαίων δέχονται με μεγάλο ενδιαφέρον τις εξωπραγματικές ειδήσεις που έρχονται από τη Λατινική Αμερική, αυτήν την τεράστια ήπειρο με τους αλαφροΐσκιωτούς άνδρες και τις μυθικές γυναίκες, που η υπέρμετρη αυστηρότητά της συγχέεται με τον μύθο. Δεν είχαμε μια στιγμή ησυχίας.

Ένας προμηθεϊκός πρόεδρος, οχυρωμένος στο φλεγόμενο παλάτι του, πέθανε πολεμώντας ολομόναχος έναν ολόκληρο στρατό, ενώ δύο ύποπτα αεροπορικά δυστυχήματα, που ποτέ δεν εξιχνιάστηκαν, στοίχησαν τη ζωή σ' ένα γενναίο στρατηγό κι ένα δημοκράτη στρατιωτικό, που είχε κατορθώσει να αποκαταστήσει την αξιοπρέπεια του λαού του. Έγιναν πέντε πόλεμοι και δεκαεφτά πραξικοπήματα, κι ένας σατανικός δικτάτορας πραγματοποίησε στο όνομα του Κυρίου την πρώτη εθνοκτονία της εποχής μας στην Λατινική Αμερική. Εν τω μεταξύ είκοσι εκατομμύρια παιδιά πέθαναν εκεί πριν γίνουν δύο χρονών, δηλαδή περισσότερα από όσα έχουν γεννηθεί στην Ευρώπη από το 1970 μέχρι σήμερα. Οι αγνοούμενοι για πολιτικούς λόγους πλησιάζουν τις 120.000, δηλαδή είναι σαν να αγνοούνται σήμερα όλοι οι κάτοικοι της Ουψάλα. Πολλές γυναίκες που συνελήφθησαν ενώ ήταν έγκυοι γέννησαν στις φύλακες της Αργεντινής, κανείς όμως δεν γνωρίζει την ταυτότητα και τον τόπο διαμονής των παιδιών τους, που δόθηκαν κρυφά για υιοθεσία ή κλείστηκαν σε ορφανοτροφεία από τις στρατιωτικές αρχές. Περίπου 200.000 άνδρες και γυναίκες σ' όλη τη Λατινική Αμερική έχασαν τη ζωή τους επειδή δεν ήθελαν να συνεχιστεί αυτή η κατάσταση. Ο αριθμός των πολιτικών εξόριστων και των προσφύγων από την Λατινική Αμερική ξεπερνά τον πληθυσμό μιας χώρας πολυπληθέστερης και από τη Νορβηγία. 

Τολμώ να σκεφτώ ότι αυτή η τεράστια αλήθεια, και όχι μόνον η λογοτεχνική έκφρασή της, τράβηξε φέτος την προσοχή της Σουηδικής Ακαδημίας. Μια αλήθεια που δεν μένει στα χαρτιά αλλά ζει μαζί μας, ορίζοντας κάθε στιγμή των αμέτρητων θανάτων μας και τροφοδοτώντας μια αστείρευτη πηγή δημιουργίας, γεμάτη πόνο και ομορφιά, από την οποία τούτος ο περιπλανώμενος και νοσταλγικός Κολομβιανός δεν είναι παρά ένας τυχόν περισσότερο ευνοημένος από την τύχη. Ποιητές και ζητιάνοι, μουσικοί και προφήτες, πολεμιστές και απατεώνες, δεν χρειάστηκε να καταφύγουμε στη φαντασία, αφού η μεγαλύτερη πρόσκληση για μας ήταν η έλλειψη των κοινώς παραδεδεγμένων μέσων που θα έκαναν τη ζωή μας πιστευτή. Αυτή είναι, φίλοι μου, η ουσία της μοναξιάς μας.

Κι αν αυτές οι δυσκολίες δυσχεραίνουν εμάς που αποτελούμε μέρος της ουσίας της, εύκολα αντιλαμβανόμαστε ότι τα προικισμένα μυαλά αυτής της πλευράς της υφηλίου, θαυμάζοντας εκστατικά τον δικό τους πολιτισμό, δεν κατάφεραν να βρουν κάποιο τρόπο για να μας ερμηνεύσουν. Είναι φυσικό να επιμένουν να μας μετρούν με τα ίδια μέτρα και σταθμά, ξεχνώντας ότι οι πληγές της ζωής δεν είναι ίδιες για όλους κι ότι η αναζήτηση της δικής μας ταυτότητας είναι το ίδιο επίμονη και αιματηρή όπως και για εκείνους. Η ερμηνεία της δικής μας αλήθειας με σχήματα ξένα, μας κάνει κάθε φορά περισσότερο άγνωστους, κάθε φορά λιγότερο ελεύθερους, κάθε φορά περισσότερο μοναχικούς. Η σεβαστή μας Ευρώπη ίσως θα έπρεπε να είναι πιο διορατική και να μην προσπαθεί να μας δει μέσα από το δικό της παρελθόν. Αν θυμόταν ότι το Λονδίνο χρειάστηκε τριακόσια χρόνια για να χτίσει τα πρώτα τείχη του και άλλα τριακόσια για να αποκτήσει επίσκοπο, ότι η Ρώμη πάλεψε για είκοσι αιώνες μες στο σκοτάδι της αβεβαιότητας προτού ένας Ετρούσκος βασιλιάς της δώσει μια θέση στην Ιστορία κι ότι οι σύγχρονοι ειρηνικοί Ελβετοί, που τόσο μας γοητεύουν με τα νόστιμα τυριά τους και τα ασταμάτητα ρολόγια τους, αιματοκύλισαν την Ευρώπη σαν κοινοί μισθοφόροι. Στο απόγειο της Αναγέννησης, 12.000 Γερμανοί μισθοφόροι του αυτοκρατορικού στρατού λεηλάτησαν και ερήμωσαν τη Ρώμη, σφάζοντας 8.000 από τους κατοίκους της.

Δεν σκοπεύω να υλοποιήσω τα οράματα του Τόνιο Κρέγκερ, του οποίου τα όνειρα για την ένωση του αγνού Βορρά με τον παθιασμένο Νότο εκθειάστηκαν από τον Τόμας Μαν εδώ και πενήντα χρόνια. Όμως πιστεύω ότι οι οξυδερκείς Ευρωπαίοι, που επίσης αγωνίστηκαν εδώ για μια πατρίδα πιο δίκαιη και ανθρώπινη, θα μας βοηθήσουν πολύ περισσότερο, αν αναθεωρούσαν σε βάθος τον τρόπο που μας αντιμετωπίζουν. Η αλληλεγγύη προς τα όνειρά μας δεν θα μας κάνει να νιώθουμε λιγότερο μόνοι, όσο αυτή δεν παίρνει την μορφή συγκεκριμένων πράξεων νόμιμης υποστήριξης όλων των λαών που έχουν την ψευδαίσθηση ότι έχουν το δικαίωμα να ορίζουν την τύχη τους στη μοιρασιά αυτού του κόσμου.

Η Λατινική Αμερική δεν θέλει ούτε έχει κανένα λόγο να θέλει να είναι απλώς ένα πιόνι δίχως βούληση, ούτε ζει με τη χίμαιρα ότι ο πόθος της για ανεξαρτησία και πρωτοτυπία πρέπει να γίνει αυτοσκοπός για τη Δύση. Παρ' όλα αυτά, οι πρόοδοι στη ναυσιπλοΐα, που έχουν μειώσει την απόσταση ανάμεσα στην δική μας Αμερική και την Ευρώπη, κάνουν ίσως πιο έντονες τις πολιτισμικές μας διαφορές. Γιατί, ενώ θαυμάζουν δίχως καμία επιφύλαξη την πρωτότυπη λογοτεχνία μας, αρνούνται με τόση δυσπιστία κάθε προσπάθειά μας για κοινωνική αλλαγή; Γιατί να σκέφτονται ότι η κοινωνική δικαιοσύνη, που οι προοδευτικοί Ευρωπαίοι θέλουν να εφαρμόσουν στην πατρίδα τους, δεν μπορεί να γίνει σκοπός και για την Λατινική Αμερική μέσα από διαφορετικές μεθόδους και σε διαφορετικές συνθήκες; Όχι˙ η υπερβολική βία και ο πόνος στην Ιστορία μας είναι το αποτέλεσμα προαιώνιων ανισοτήτων και ανείπωτης πικρίας και όχι μια συνωμοσία που συνυφαίνεται σε απόσταση τριών χιλιάδων λεύγων από τα σπίτια μας. Ναι, πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες και στοχαστές το έχουν πιστέψει, με την αφέλεια που διακρίνει τους ηλικιωμένους, που ξεχνούν τις τρέλες της νιότης τους, σαν να μην ήταν δυνατόν να υπάρχει άλλο πεπρωμένο πέρα από κείνο που μας επιβάλλει να ζούμε στο έλεος των δύο μεγάλων δυνάμεων του κόσμου. Αυτό είναι, φίλοι μου, το μέγεθος της μοναξιάς μας.

Εντούτοις εμείς απαντάμε στην τυραννία, τη λεηλασία και την εγκατάλειψη με τη ζωή. Μήτε οι πλημμύρες μήτε οι λοιμοί μήτε η πείνα και οι κατακλυσμοί, μήτε ακόμη οι διαρκείς πόλεμοι δια μέσου των αιώνων στάθηκαν ικανοί να νικήσουν την πεισματική υπεροχή της ζωής απέναντι στο θάνατο – μια υπεροχή που γίνεται όλο και μεγαλύτερη, που εξελίσσεται: Κάθε χρόνο έχουμε 74.000.000 περισσότερες γεννήσεις από θανάτους, δηλαδή, έναν μεγάλο αριθμό νέων υπάρξεων, σαν να επταπλασιάζεται κάθε χρόνο ο πληθυσμός της Νέας Υόρκης. Οι περισσότερες από αυτές τις γεννήσεις συμβαίνουν σε χώρες με λίγους πόρους και ανάμεσά τους βρίσκονται οι χώρες της Λατινικής Αμερικής. Αντίθετα, οι πλουσιότερες χώρες κατάφεραν να συσσωρεύσουν καταστροφικές δυνάμεις ικανές να εξολοθρεύσουν εκατό φορές όλα τα ανθρώπινα πλάσματα που έχουν υπάρξει μέχρι σήμερα αλλά και το σύνολο όλων των ζωντανών υπάρξεων που πέρασαν από αυτόν τον πλανήτη της δυστυχίας.

Μια μέρα σαν τη σημερινή ο δάσκαλός μου Ουίλιαμ Φόκνερ είπε, εδώ σ' αυτό το μέρος: «Αρνούμαι να δεχτώ το τέλος του ανθρώπου». Δεν θα ένοιωθα άξιος να σταθώ κι εγώ σ' αυτό το βήμα, αν δεν είχα πλήρη συνείδηση ότι για πρώτη φορά από τη γένεση της ανθρωπότητας η κολοσσιαία τραγωδία που εκείνος αρνήθηκε να δεχτεί πριν από τριάντα δύο χρόνια, σήμερα δεν αποτελεί παρά μια απλή επιστημονική πιθανότητα. Μπροστά σ' αυτήν τη φοβερή αλήθεια, που από τότε που υπήρξε ο άνθρωπος ίσως φαινόταν ουτοπία, εμείς οι παραμυθάδες, που πιστεύουμε τα πάντα, αισθανόμαστε ότι έχουμε το δικαίωμα να πιστέψουμε ότι δεν είναι ακόμη πάρα πολύ αργά για να δημιουργήσουμε μια αντίθετη ουτοπία. Μια καινούργια και απόλυτη ουτοπία ζωής, όπου κανείς δεν θα μπορεί να αποφασίζει για τους άλλους, ακόμα και για το πως θα πεθάνουν, όπου η αγάπη θα είναι πραγματικότητα και η ευτυχία εφικτή και όπου οι γενιές οι καταδικασμένες σε εκατό χρόνια μοναξιάς θα έχουν, επιτέλους, και για πάντα, μια δεύτερη ευκαιρία πάνω στη Γη».

 

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Δημήτρης Μητροπάνος Σε μια γη που ανατέλλει »

Προσθήκη σχολίου

Παρακαλούμε, πριν δημοσιεύσετε το σχόλιό σας, έχετε υπόψιν σας τα ακόλουθα:
•Δεν επιτρέπονται τα «greeklish» (ελληνικά με λατινικούς χαρακτήρες) και η γραφή με κεφαλαία (Caps) .
• Κάθε γνώμη είναι σεβαστή, αρκεί να αποφεύγονται ύβρεις, ειρωνείες, ασυνάρτητος λόγος και προσβλητικοί χαρακτηρισμοί, πολύ περισσότερο σε προσωπικό επίπεδο, εναντίον των συνομιλητών ή και των συγγραφέων, με υποτιμητικές προσφωνήσεις, ύβρεις, υπονοούμενα, απειλές, ή χυδαιολογίες.
•Μην δημοσιεύετε άσχετα, με το θέμα, σχόλια.
•Ο κάθε σχολιαστής οφείλει να διατηρεί ένα μόνο όνομα ή ψευδώνυμο, το οποίο αποτελεί και την ταυτότητά του σε κάθε συζήτηση.
Με βάση τα παραπάνω η διαχείριση διατηρεί το δικαίωμα μη δημοσίευσης σχολίων χωρίς καμία άλλη προειδοποίηση.
Προσοχή: 1. Η σελίδα λειτουργεί σε εθελοντική βάση. Τα σχόλια δημοσιεύονται το συντομότερο δυνατόν, μόλις αυτό καταστεί εφικτό.
2. Όσοι και όσες απευθύνονται στη διαχείρηση με απορίες και ερωτήσεις είναι απαραίτητο να αναγράφουν και το e-mail τους για τη δυνατότητα απάντησης.